=> 0
Računovodstvo poduzetnika - XI. izmijenjeno i dopunjeno izdanje 2018.

Računovodstvo poduzetnika - XI. izmijenjeno i dopunjeno izdanje 2018.

588,00 kn

broj stranica:
godina izdanja:1128
vrsta uveza:
jezik: hrvatski

Ovo izdanje našeg priručnika za praktično računovodstvo/knjigovodstvo stavilo je pred autore zadaću da nakon četiri godine unesu u svoje tekstove i primjere knjiženja sve zakonske promjene koje su na snazi, kao i one koje će se primijeniti od početka 2018. godine. To su u prvom redu promjene u poreznom sustavu i drugim propisima, te promjene u hrvatskim i međunarodnim računovodstvenim standardima. Uz sve to, priručnik je „osvježen“ s novim tekstovima i primjerima kako bi odgovorio na što više pitanja iz praktičnog računovodstva.



Knjiženje poslovnih događaja prikazana su prema redoslijedu izvornoga RRiF-ovog Računskog plana za poduzetnike, XXII. izdanje (siječanj 2018.). Svaki je autor pisao ono područje u kojemu ima specijalistička znanja, što je s obzirom na golemo područje obuhvata bilo logično kako bi se postigla najveća pouzdanost prezentirane građe.



Knjiženje poslovnih događaja objašnjava se uz primjenu Hrvatskih standarda financijskog izvješćivanja te MSFI i MRS-a, poreznih i  drugih propisa koji uređuju poslovanje poduzetnika (npr. ZTD, ZOO i dr.) odnosno, nalažu određene postupke u knjigovodstvu poduzetnika. Brojni primjeri poslovnih događaja s knjiženjima obrađeni su prema modelu temeljnice ili na “T” kontima. Na kraju knjige dano je kazalo pojmova za lakše pronalaženje tražene problematike.



Knjiga je namijenjena trgovačkim društvima svih djelatnosti, obrtnicima, slobodnim zanimanjima i OPG-ima koji su obveznici poreza na dobitak te zadrugama



RAČUNOVODSTVO
PODUZETNIKA
s primjerima knjiženja
XI. izmijenjena i dopunjena naklada
Urednik:
Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši pred. i ovl. rač.
Zagreb, veljača 2018.
BIBLIOTEKA RAČUNOVODSTVO
Prof. dr. sc. Vinko BELAK;
mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.;
dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.;
dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.;
mr. sc. Nada DREMEL, dipl. oec., ovl. rač., ovl. rev. i porez. savjetnik;
dr. sc. Šime GUZIĆ, viši pred. i ovl. rač.;
dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.;
dr. sc. Ljerka MARKOTA, prof. vis. šk. i ovl. rač.;
Lucija TURKOVIĆ-JARŽA, dipl. oec. i ovl. rač.;
Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.
Copyright © 2018.
RRiF-plus d.o.o. za nakladništvo i poslovne usluge
10000 Zagreb, Vlaška 68, Hrvatska
Tel.: 01/4699-700, fax: 01/4699-766
Prodaja: 01/4699-760
E-mail: rrif@rrif.hr
Za nakladnika direktor:
Dr. sc. Ljerka Markota, prof. vis. šk. i ovl. rač.
Glavni urednik:
Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.
Biblioteka:
RAČUNOVODSTVO
UDK 657.2(035)
ISBN 978-953-272-153-9
Grafički urednik:
Boris ŠIKIĆ
Grafička priprema:
TERCIJA d.o.o.
Zagreb, Božidara Magovca 15
Tisak:
EDIT d.o.o.
Zagreb, Trumbićeva 12
CIP zapis je dostupan u računalnome katalogu
Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu pod brojem 000985457
III
PREDGOVOR XI. NAKLADI
Ovo izdanje (XI.) pripremili smo nakon isteka četiri godine od prethodnog izdanja.
Nekoliko je važnijih razloga za novo izdanje Računovodstva poduzetnika. U prvom
redu to su ozbiljne promjene u računovodstvenom i poreznom sustavu, pa dosadašnja
izdanja više ne odgovaraju potrebama računovodstvene prakse. Naime, u primjeni su
novi propisi o porezu na dobitak i porezu na dohodak, promjene su nastale i u porezu
na dodanu vrijednost, a posebno su značajne promjene u računovodstvenom sustavu
nakon objave izmijenjenih HSFI-ja te početka primjene MSFI-ja 9 – Financijski instrumenti
koji donosi novosti glede iskazivanja i oblikovanja prihoda odnosno kapitala
i procjenu vrijednosti financijske imovine, a čemu smo u knjizi dali posebnu pozornost.
Novi je i MSFI 15 – Prihodi na temelju ugovora s kupcima koji zamjenjuje nekoliko
dosadašnjih standarda kao što je MRS 11 – Ugovori o izgradnji, MRS 18 – Prihodi,
a drugi standardi su također pretrpjeli izmjene. MSFI 15 zamjenjuje neka dosadaš-
nja tumačenja kao što je MOTFI 13 Programi očuvanja lojalnosti kupaca, MOTFI
15 Ugovori o izgradnji nekretnina, MOTFI 18 Prijenos imovine s kupaca i SIC 31
Prihod – nenovčane transakcije koje uključuju usluge oglašavanja jer su njihova
motrišta ugrađena u novi standard.
Prema tome, u knjizi se obrađuje primjena HSFI-ja, ali se u velikoj mjeri vodi
računa o svim poduzetnicima koji primjenjuju MSFI-je (veliki poduzetnici i subjekti
od javnog interesa). S jednakom pozornosti namijenjen i svim drugim obveznicima evidentiranja
poslovnih događaja po pravilima dvostavnog knjigovodstva mikro, malim i
srednjim poduzetnicima bez obzira na to jesu li trgovačka društva ili imaju neki drugi
pravni status.
U novom izdanju ažurirani su i usklađeni dosadašnji tekstovi ali su dodani i novi
dijelovi teksta kako bi se bolje objasnili neki postupci i knjiženja iz poslovne prakse. U
ovoj knjizi ugrađeno je višegodišnje RRiF-ovo iskustvo svakodnevnog kontakta s živom
riječi korisnika i drugih osoba koje je u bitnome poboljšalo novo izdanje.
Novim će izdanjem Računovodstva poduzetnika svi računovodstveni djelatnici u
praksi imati praktičan priručnik za svakodnevnu uporabu pri rješavanju sve složenijih
računovodstvenih problema, a s druge strane knjiga se pokazuje kao nezaobilazna literatura
na fakultetima, visokim školama i drugim obrazovnim ustanovama.
Računovodstvo poduzetnika i dalje slijedi svoju davno postavljenu filozofiju da
je ispravno knjiženje temeljna pretpostavka dobro oblikovanih financijskih izvješća svakog
poduzetnika. U tom pogledu i u novom izdanju ostali smo dosljedni da složenu
računovodstvenu građu izložimo na primjerima knjiženja poslovnih događaja slijedeći
RRiF-ov računski plan (XXII. naklada).
Pri izlaganju pojedinih cjelina u novom izdanju Računovodstva poduzetnika vodilo
se računa i o računovodstvenim i o poreznim propisima, kao i od drugim relevan-
IV
tnim područjima kao što je pravo trgovačkih društva, trgovačko pravo, radni odnosi,
platni promet, ovrha i druga područja koja su blisko povezana s računovodstvenom
obradom poslovnih događaja izraženih u knjigovodstvenim ispravama.
Knjiga Računovodstvo poduzetnika osim već spomenutih trgovačkih društava,
zadruga i drugih pravnih osoba obveznika poreza na dobitak kao i trgovaca pojedinaca
odnosno obrtnika i slobodnih zanimanja koji vode knjige prema načelima dvostavnog
knjigovodstva upućena je obrazovnim ustanovama, fakultetima i visokim školama nastavnicima
i studentima koji žele upoznati najskrivenije tajne doticaja znanosti i računovodstvene
teorije sa stvarnom praksom. Na takav način očekujemo unaprjeđenje
iskustva i jedne i druge strane iste računovodstvene medalje.
Novo izdanje Računovodstva poduzetnika je sasvim sigurno nužan oslonac provjere
ispravnosti provedenih knjiženja poslovnih događaja svima onima koji se na bilo
koji način bave nadzorom, provjerom, revizijom, procjenom ili ekspertizom poslovnih
knjiga i financijskih izvješća, poreznih prijava i drugih motrišta imovine, obveza i kapitala
odnosno financijskih rezultata poduzetnika.
Knjiga Računovodstvo poduzetnika je ujedno i temeljna karika za dugo pripremanu
posebnu knjigu Financijska izvješća poduzetnika koja će se postaviti kao nadogradnja
ovih već sada sigurnih računovodstvenih temelja.
Knjiga je napisana s dužnom pozornosti autora koji su dali svoj neprocjenjiv obol
kako bi i novo izdanje Računovodstva poduzetnika imalo ono nešto što računovođi
olakšava svakodnevni težak i odgovoran posao kao i marom suradnika. Svima njima
dugujemo posebnu zahvalnost na brizi za razvoj i stalni napredak računovodstvene
struke izraženu i trudom na izradi ove knjige.
Računovodstvena struka prikazom dvostavnog knjigovodstva na najljepši je mogući
način prvi puta u svijetu zapisana rukom našeg velikana Benedikta Kotrulja još 1458.
godine u poznatom djelu Knjiga o vještini trgovanja (Libro del arte dela merkatura).
Jedna osoba zaslužuje našu posebnu zahvalnost za doprinos prethodnim izdanjima
Računovodstva poduzetnika, to je prof. dr. sc. Mladen Habek čiji su neki od tekstova i
u ovom novom izdanju ostali nepromijenjeni jer su to oni pravi temelji računovodstva.
Novu knjigu Računovodstvo poduzetnika dajemo na korištenje i sud njezinim čitateljima
kao pomoć u razumijevanju i tumačenju poslovnih događaja iz svakodnevnog
računovodstvenog poslovanja. Dosadašnja rasprodana izdanja potvrđuju njezinu vrijednost
kao svojevrsnog standarda pristupu i obradi računovodstvenih tema i nezamjenjivu
literaturu računovođa kao i onih koji to žele postati ili ostati u računovodstvenoj
struci.
Svaka primjedba, prijedlog ili ukaz na poneku pogrešku bit će nam dobro došla, a
mi ćemo to ispraviti u sljedećem izdanju Računovodstva poduzetnika. Vaša zapažanja
uputite na adresu rrif@rrif.hr.
U Zagrebu, veljača 2018.
Urednik
Dr. sc. Šime Guzić, viši predavač i ovl. rač.
V
PREGLED SADRŽAJA
I. UVOD U RAČUNOVODSTVO PODUZETNIKA
1. PRISTUP .............................................................................................................................. 3
2. KORISNICI OVE KNJIGE ............................................................................................... 4
3. KNJIGOVODSTVO I KNJIGOVODSTVENE ISPRAVE .......................................... 5
4. ISPITIVANJE – KONTROLA ISPRAVNOSTI KNJIGOVODSTVENE
ISPRAVE .............................................................................................................................. 7
5. OTVARANJE POSLOVNIH KNJIGA ........................................................................... 8
6. ZAKLJUČAK I ČUVANJE POSLOVNIH KNJIGA .................................................... 9
7. POPIS IMOVINE I OBVEZA PROCJENE ................................................................... 11
8. RAZDOBLJE ZA KOJE SE VODE POSLOVNE KNJIGE, JEZIK I VALUTA ...... 12
9. PRIMJENA STANDARDA FINANCIJSKOG IZVJEŠTAVANJA I
FINANCIJSKO IZVJEŠĆIVANJE ................................................................................... 14
10. KONSOLIDACIJA FINANCIJSKIH IZVJEŠTAJA ...................................................... 15
11. JAVNA OBJAVA FINANCIJSKIH IZVJEŠTAJA ......................................................... 16
12. NADZOR RAČUNOVODSTVENIH POSLOVA ........................................................ 16
13. PROFESIJA RAČUNOVOĐA .......................................................................................... 17
II. KNJIŽENJE POSLOVNIH DOGAĐANJA REDOSLIJEDOM
RRiF-ovog RAČUNSKOG PLANA ZA PODUZETNIKE
1. POTRAŽIVANJA ZA UPISANI A NEUPLAĆEN KAPITAL (00) .......................... 21
2. NEMATERIJALNA DUGOTRAJNA IMOVINA (01) ................................................ 25
3. MATERIJALNA IMOVINA – NEKRETNINE (02) .................................................... 52
4. MATERIJALNA IMOVINA – POSTROJENJA, OPREMA, ALATI, INVENTAR
I TRANSPORTNA SREDSTVA (03) .............................................................................. 98
5. BIOLOŠKA IMOVINA (04) ............................................................................................. 139
6. ULAGANJA U NEKRETNINE (05) ............................................................................... 152
7. DUGOTRAJNA FINANCIJSKA IMOVINA (06) ........................................................ 166
8. POTRAŽIVANJA − DUGOTRAJNA (07) .................................................................... 212
9. ODGOĐENA POREZNA IMOVINA (08) .................................................................... 218
10. NOVAC U BANKAMA I BLAGAJNAMA (10) ........................................................... 229
11. KRATKOTRAJNA FINANCIJSKA IMOVINA (11) ................................................... 272
12. POTRAŽIVANJA – KRATKOROČNA (12) ................................................................. 301
13. POTRAŽIVANJA OD ZAPOSLENIH I OSTALA POTRAŽIVANJA (13) ............ 342
14. POTRAŽIVANJA OD DRŽAVE ZA POREZE, PRIREZ, CARINU,
PRISTOJBE I DOPRINOSE (140) .................................................................................. 356
15. OSTALA POTRAŽIVANJA OD DRŽAVNIH INSTITUCIJA (15) ......................... 393
16. PLAĆENI TROŠKOVI BUDUĆEG RAZDOBLJA I OBRAČUNANI
PRIHODI (19) ..................................................................................................................... 407
VI
17. KRATKOROČNE OBVEZE PREMA PODUZETNICIMA UNUTAR GRUPE I
S OSNOVE UDJELA U REZULTATU (20) ................................................................. 415
18. KRATKOROČNE FINANCIJSKE OBVEZE (21) ...................................................... 420
19. KRATKOROČNE OBVEZE PREMA DOBAVLJAČIMA I OBVEZE ZA
PRIMLJENE PREDUJMOVE (22) ................................................................................ 431
20. OBVEZE PREMA ZAPOSLENICIMA I OSTALE OBVEZE (23) .......................... 440
21. KRATKOROČNE OBVEZE ZA POREZE, DOPRINOSE I DRUGE
PRISTOJBE (24) ............................................................................................................... 453
22. DUGOROČNE OBVEZE (25) ....................................................................................... 516
23. ODGOĐENI POREZI (26) ............................................................................................ 526
24. DUGOROČNA REZERVIRANJA ZA RIZIKE I TROŠKOVE (28) ...................... 532
25. ODGOĐENO PLAĆANJE TROŠKOVA I PRIHOD BUDUĆEG
RAZDOBLJA (29) ............................................................................................................ 540
26. OBRAČUN TROŠKOVA NABAVE ZALIHA (30) .................................................... 553
27. SIROVINE I MATERIJAL NA ZALIHI (31) .............................................................. 563
28. ZALIHE REZERVNIH DIJELOVA (32) ...................................................................... 575
29. ZALIHE SITNOG INVENTARA (35 i 36) I PREDUJMOVI DOBAVLJAČIMA
ZALIHA (37) ..................................................................................................................... 576
30. METODE OBRAČUNA UTROŠKA ZALIHA SIROVINA I MATERIJALA,
REZERVNIH DIJELOVA I SITNOG INVENTARA ................................................ 591
31. TROŠKOVI SIROVINA I MATERIJALA (40) .......................................................... 595
32. OSTALI VANJSKI TROŠKOVI − TROŠKOVI USLUGA (41) ............................... 627
33. TROŠKOVI OSOBLJA (42) ........................................................................................... 672
34. TROŠKOVI AMORTIZACIJE (43) .............................................................................. 694
35. TROŠKOVI VRIJEDNOSNOG USKLAĐENJA DUGOTRAJNE I
KRATKOTRAJNE IMOVINE (44) ............................................................................... 716
36. REZERVIRANJA (45) ..................................................................................................... 728
37. OSTALI TROŠKOVI POSLOVANJA (46) .................................................................. 739
38. FINANCIJSKI RASHODI (47) ...................................................................................... 792
39. OSTALI POSLOVNI RASHODI (48) .......................................................................... 819
40. RASPORED TROŠKOVA (49) ...................................................................................... 841
41. POGONSKO KNJIGOVODSTVO U RAZREDU 5 .................................................. 845
42. PROIZVODNJA − TROŠKOVI KONVERZIJE (60) ................................................ 851
43. NEDOVRŠENI PROIZVODI I POLUPROIZVODI (61) ........................................ 897
44. BIOLOŠKA IMOVINA (62) ........................................................................................... 899
45. ZALIHE GOTOVIH PROIZVODA (63) ..................................................................... 907
46. GOTOVI PROIZVODI U VLASTITIM PRODAVAONICAMA (64) ................... 910
47. OBRAČUN TROŠKOVA NABAVE ROBE − TROŠKOVI KUPNJE (65) ............ 916
48. ROBA (66) .......................................................................................................................... 917
49. PREDUJMOVI ZA NABAVU ROBE (67) ................................................................... 968
50. PROMET NEKRETNINA I UMJETNINA (68) ......................................................... 969
51. DUGOTRAJNA IMOVINA NAMIJENJENA PRODAJI – PREKINUTO
POSLOVANJE (69) .......................................................................................................... 975
52. TROŠKOVI PRODANIH PROIZVODA I USLUGA (70) ....................................... 979
53. TROŠKOVI PRODANE ROBE (71) (i nekretnina, umjetnina te dugotrajne
imovine namijenjene za prodaju) ................................................................................. 982
54. TROŠKOVI UPRAVE, PRODAJE I ADMINISTRACIJE TE OSTALI
POSLOVNI RASHODI (72) ........................................................................................... 984
55. OSTALI POSLOVNI RASHODI (73) .......................................................................... 985
56. UDIO U GUBITKU DRUŠTAVA POVEZANIH SUDJELUJUĆIM
INTERESOM I OD ZAJEDNIČKIH POTHVATA (dio 74) .................................... 985
57. PRIHODI ........................................................................................................................... 986
58. PRIHODI OD PRODAJE TRGOVAČKE ROBE (76) .............................................. 1002
59. FINANCIJSKI PRIHODI (77) ....................................................................................... 1014
VII
60. OSTALI POSLOVNI PRIHODI (78) ........................................................................... 1019
61. RAZLIKA PRIHODA I RASHODA FINANCIJSKE GODINE (79) ..................... 1028
62. FINANCIJSKI REZULTAT POSLOVANJA (RAZRED 8) ....................................... 1030
63. KAPITAL, PRIČUVE, DOBITAK ILI GUBITAK (RAZRED 9) ............................ 1037
64. KAPITALNE PRIČUVE (91) ......................................................................................... 1054
65. PRIČUVE IZ DOBITKA (92) ........................................................................................ 1059
66. REVALORIZACIJSKE PRIČUVE (93) ........................................................................ 1066
67. ZADRŽANI DOBITAK ILI PRENESENI GUBITAK (94) ...................................... 1073
68. DOBITAK ILI GUBITAK TEKUĆE FINANCIJSKE GODINE (95) ..................... 1076
69. MANJINSKI INTERES (96) ........................................................................................... 1084
70. IZVANBILANČNI ZAPISI (99) .................................................................................... 1084
KAZALO POJMOVA ....................................................................................................... 1095

IX
SADRŽAJ
I. UVOD U RAČUNOVODSTVO PODUZETNIKA
(Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.)
1. PRISTUP ................................................................................................................................ 3
2. KORISNICI OVE KNJIGE ................................................................................................. 4
3. KNJIGOVODSTVO I KNJIGOVODSTVENE ISPRAVE ............................................ 5
4. ISPITIVANJE – KONTROLA ISPRAVNOSTI KNJIGOVODSTVENE ISPRAVE 7
5. OTVARANJE POSLOVNIH KNJIGA ............................................................................. 8
6. ZAKLJUČAK I ČUVANJE POSLOVNIH KNJIGA ...................................................... 9
7. POPIS IMOVINE I OBVEZA PROCJENE ..................................................................... 11
8. RAZDOBLJE ZA KOJE SE VODE POSLOVNE KNJIGE, JEZIK I VALUTA ........ 12
9. PRIMJENA STANDARDA FINANCIJSKOG IZVJEŠTAVANJA I FINANCIJSKO
IZVJEŠĆIVANJE .................................................................................................................. 14
10. KONSOLIDACIJA FINANCIJSKIH IZVJEŠTAJA ........................................................ 15
11. JAVNA OBJAVA FINANCIJSKIH IZVJEŠTAJA ........................................................... 16
12. NADZOR RAČUNOVODSTVENIH POSLOVA .......................................................... 16
13. PROFESIJA RAČUNOVOĐA ............................................................................................ 17
II. KNJIŽENJE POSLOVNIH DOGAĐANJA REDOSLIJEDOM
RRiF-ovog RAČUNSKOG PLANA ZA PODUZETNIKE
1. POTRAŽIVANJA ZA UPISANI A NEUPLAĆEN KAPITAL (00)
(Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.) ............................................. 21
2. NEMATERIJALNA DUGOTRAJNA IMOVINA (01)
(Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.) ............................................. 25
2.1. IZDATCI ZA RAZVOJ (010) .............................................................................................. 26
2.2. KONCESIJE, PATENTI, LICENCIJE, ROBNE I USLUŽNE MARKE I OSTALA
PRAVA (011) .......................................................................................................................... 30
2.3. ULAGANJE U RAČUNALNI SOFTWARE I OSTALA PRAVA (012) ........................ 36
2.4. GOODWILL (013) – FINANCIJSKI REZULTAT POSLOVNOG SPAJANJA ............ 46
2.5. OSTALA NEMATERIJALNA IMOVINA (014) ............................................................... 49
2.6. REVALORIZACIJA NEMATERIJALNE IMOVINE ........................................................ 49
2.7. PREDUJMOVI ZA NABAVU NEMATERIJALNE IMOVINE (015) ........................... 50
2.8. NEMATERIJALNA IMOVINA U PRIPREMI (016) ....................................................... 51
2.9. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE NEMATERIJALNE IMOVINE (018) ....................... 51
X
2.10. AKUMULIRANA AMORTIZACIJA NEMATERIJALNE IMOVINE (019) ............. 51
3. MATERIJALNA IMOVINA – NEKRETNINE (02)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 52
3.1. ZEMLJIŠTA (020) ................................................................................................................ 52
3.2. GRAĐEVINSKI OBJEKTI (023) ...................................................................................... 60
3.3. STANOVI ZA VLASTITE ZAPOSLENIKE (024) ......................................................... 89
3.4. PREDUJMOVI ZA NABAVU NEKRETNINA (026) .................................................... 91
3.5. NEKRETNINE U PRIPREMI (027) ................................................................................. 91
3.6. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE NEKRETNINA (028) ............................................... 92
3.7. AKUMULIRANA AMORTIZACIJA GRAĐEVINE (029) ........................................... 93
3.8. REVALORIZACIJA NEKRETNINE ................................................................................. 95
4. MATERIJALNA IMOVINA – POSTROJENJA, OPREMA, ALATI, INVENTAR
I TRANSPORTNA SREDSTVA (03)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 98
4.1. NABAVA POSTROJENJA I OPREME IZ VLASTITIH IZVORA SREDSTAVA ...... 100
4.2. IZRADA OPREME U VLASTITOJ IZVEDBI ............................................................... 109
4.3. ZAMJENA STARE OPREME NOVOM .......................................................................... 111
4.4. PRIBAVLJANJE OPREME FINANCIJSKIM LIZINGOM (leasing) ........................... 116
4.5. REVALORIZACIJA – PONOVNA PROCJENA TROŠKA NABAVE
POSTROJENJA I OPREME ............................................................................................... 119
4.6. UNOS OPREME U IMOVINU DRUŠTVA I TEMELJNI KAPITAL ......................... 121
4.7. POVLAČENJA I OTUĐENJA POSTROJENJA I OPREME ........................................ 122
4.8. PRETPOREZ KOJI SE NE MOŽE ODBITI (033) ......................................................... 131
4.9. POLJOPRIVREDNA OPREMA (034) ............................................................................. 131
4.10. OSTALA MATERIJALNA IMOVINA (035) ................................................................... 132
4.11. PREDUJMOVI ZA MATERIJALNA SREDSTVA (036) ............................................... 133
4.12. MATERIJALNA SREDSTVA U PRIPREMI (037) ......................................................... 134
4.13. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE POSTROJENJA I OPREME (038) .......................... 134
4.14. AKUMULIRANA AMORTIZACIJA POSTROJENJA I OPREME (039) .................. 137
5. BIOLOŠKA IMOVINA (04)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 139
5.1. PRIZNAVANJE I UTVRĐIVANJE VRIJEDNOSTI BIOLOŠKE IMOVINE ............. 140
5.2. BIOLOŠKA IMOVINA – BILJE – VIŠEGODIŠNJI NASADI (040) ........................... 140
5.3. BIOLOŠKA IMOVINA – ŽIVOTINJE – OSNOVNO STADO (041) ........................ 146
6. ULAGANJA U NEKRETNINE (05)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 152
6.1. ULAGANJA U NEKRETNINE – ZEMLJIŠTA (050) .................................................... 153
6.2. ULAGANJA U NEKRETNINE – GRAĐEVINE (051) ................................................. 154
6.3. PREDUJMOVI ZA ULAGANJA U NEKRETNINE (056) ........................................... 156
6.4. ULAGANJE U NEKRETNINE U PRIPREMI (057) ..................................................... 156
6.5. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE ULAGANJA U NEKRETNINE (058) .................... 157
6.6. AKUMULIRANA AMORTIZACIJA ULAGANJA U NEKRETNINE (059) ............. 166
7. DUGOTRAJNA FINANCIJSKA IMOVINA (06)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 166
7.1. FINANCIJSKI INSTRUMENTI PREMA MSFI-ju 9
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 169
7.2. ULAGANJA U UDJELE (DIONICE) I OSTALE VRIJEDNOSNE PAPIRE
PODUZETNIKA UNUTAR GRUPE (060) ..................................................................... 186
7.3. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I SLIČNO PODUZETNICIMA UNUTAR
GRUPE (061) ........................................................................................................................ 191
7.4. ULAGANJA U UDJELE (DIONICE) I OSTALE VRIJEDNOSNE PAPIRE
DRUŠTAVA POVEZANIH SUDJELUJUĆIM INTERESOM (062) ............................ 193
XI
7.5. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I SLIČNO DRUŠTVIMA POVEZANIM
SUDJELUJUĆIM INTERESOM (063) ............................................................................. 196
7.6. ULAGANJA U VRIJEDNOSNE PAPIRE – DUGOTRAJNE (064) ............................ 196
7.7. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I SLIČNO (065) ............................................................. 205
7.8. ULAGANJA KOJA SE OBRAČUNAVAJU METODOM UDJELA (066) .................. 207
7.9. OSTALA DUGOTRAJNA FINANCIJSKA IMOVINA (067) ....................................... 207
7.10. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE FINANCIJSKE IMOVINE −
DUGOTRAJNE (068) ......................................................................................................... 211
8. POTRAŽIVANJA − DUGOTRAJNA (07)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 212
8.1. POTRAŽIVANJA OD PODUZETNIKA UNUTAR GRUPE (070) ............................ 212
8.2. POTRAŽIVANJA OD DRUŠTAVA POVEZANIH SUDJELUJUĆIM
INTERESOM (071) ............................................................................................................. 214
8.3. POTRAŽIVANJA OD KUPACA (072) ............................................................................ 214
8.4. POTRAŽIVANJA IZ FAKTORINGA (073) .................................................................... 215
8.5. POTRAŽIVANJA ZA JAMČEVINE (074) ...................................................................... 216
8.6. POTRAŽIVANJA U SPORU I RIZIČNA POTRAŽIVANJA (075) ............................. 216
8.7. POTRAŽIVANJA ZA PREDUJMOVE ZA USLUGE (076) ......................................... 216
8.8. OSTALA POTRAŽIVANJA − DUGOTRAJNA (077) ................................................... 216
8.9. VRIJEDNOSNO USKLAĐIVANJE DUGOTRAJNIH POTRAŽIVANJA (078) ....... 217
8.10. POTRAŽIVANJA ZA NEZARAĐENU KAMATU (079) ............................................. 217
9. ODGOĐENA POREZNA IMOVINA (08)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 218
9.1. ODGOĐENA POREZNA IMOVINA .............................................................................. 218
9.2. ODGOĐENI POREZ PRI PRIJENOSU POREZNOG GUBITKA ............................. 218
9.3. OSTALA ODGOĐENA POREZNA IMOVINA ............................................................ 224
10. NOVAC U BANKAMA I BLAGAJNAMA (10)
(Dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.) .............................................................. 229
10.1. TRANSAKCIJSKI RAČUNI U BANKAMA (100) ........................................................ 230
10.2. OTVORENI AKREDITIV U DOMAĆOJ BANCI (101) .............................................. 239
10.3. BLAGAJNA (102) ................................................................................................................ 239
10.4. DEVIZNI RAČUN (103) .................................................................................................... 253
10.5. OTVOREN AKREDITIV U STRANIM VALUTAMA (104) ....................................... 263
10.6. DEVIZNA BLAGAJNA (105) ............................................................................................ 263
10.7. NOVAC ZA KUPNJU DEVIZA (106) I OSTALA NOVČANA SREDSTVA (108)
(Mr. sc. Nada DREMEL, dipl. oec., ovl. rač. i ovl. rev., porez. savjetnik) ..................... 266
10.8. MJENJAČKO POSLOVANJE
(Mr. sc. Nada DREMEL, dipl. oec., ovl. rač. i ovl. rev., porez. savjetnik) ..................... 266
11. KRATKOTRAJNA FINANCIJSKA IMOVINA (11)
(Dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.) .............................................................. 272
11.1. ULAGANJA U DIONICE I UDJELE KAO FINANCIJSKA IMOVINA ČIJA SE
PROMJENA FER VRIJEDNOSTI PRIZNAJE U RAČUNU DOBITI I GUBITKA 273
11.2. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I DRUGO PODUZETNICIMA UNUTAR
GRUPE − KRATKOROČNI (111) .................................................................................... 276
11.3. ULAGANJA U DIONICE I UDJELE I OSTALE VRIJEDNOSNE PAPIRE
DRUŠTAVA POVEZANIH SUDJELUJUĆIM INTERESOM (112) ............................ 277
11.4. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I SLIČNO DRUŠTVIMA POVEZANIM
SUDJELUJUĆIM INTERESOM (113) ............................................................................. 277
11.5. ULAGANJA U VRIJEDNOSNE PAPIRE – KRATKOROČNE (114) ......................... 278
11.6. DANI ZAJMOVI, DEPOZITI I KAUCIJE (115) ........................................................... 290
11.7. POTRAŽIVANJA IZ ULAGANJA U INVESTICIJSKE FONDOVE (116) ............... 295
11.8. OSTALA FINANCIJSKA IMOVINA (117) ..................................................................... 296
XII
11.9. VRIJEDNOSNO USKLAĐIVANJE FINANCIJSKE IMOVINE –
KRATKOTRAJNE (119) ..................................................................................................... 298
12. POTRAŽIVANJA – KRATKOROČNA (12)
(Dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.) .............................................................. 301
12.1. POTRAŽIVANJA OD KUPACA U ZEMLJI (120) ........................................................ 301
12.2. POTRAŽIVANJA OD KUPACA IZ EU I INOZEMSTVA (121) ................................ 330
12.3. POTRAŽIVANJA OD PODUZETNIKA UNUTAR GRUPE (122) ............................ 334
12.4. POTRAŽIVANJA OD SUDJELUJUĆIH PODUZETNIKA (123) ............................... 334
12.5. POTRAŽIVANJA ZA KAMATE (124) (ako se ne pripisuju glavnom potraživanju) 334
12.6. POTRAŽIVANJA ZA PREDUJMOVE ZA USLUGE (125) (koja nisu u svezi sa
zalihama i dugotrajnom imovinom) ................................................................................. 336
12.7. POTRAŽIVANJA IZ VANJSKOTRGOVAČKOG POSLOVANJA (126)
(s osnove uvoza odnosno izvoza za tuđi račun) ............................................................. 337
12.8. POTRAŽIVANJA S OSNOVE OSTALIH AKTIVNOSTI (127) .................................. 339
12.9. OSTALA KRATKOROČNA POTRAŽIVANJA (128) ................................................... 339
12.10. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE POTRAŽIVANJA (129) ........................................... 339
13. POTRAŽIVANJA OD ZAPOSLENIH I OSTALA POTRAŽIVANJA (13)
(Mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.) .................................................................... 342
13.1. POTRAŽIVANJA OD ZAPOSLENIH (130) ................................................................... 342
13.2. POTRAŽIVANJA OD ČLANOVA DRUŠTVA (133) .................................................... 347
13.3. POTRAŽIVANJA U SPORU I RIZIČNA POTRAŽIVANJA (134) ............................. 351
13.4. POTRAŽIVANJA ZA SREDSTVA U SLOBODNOJ ZONI (135) ............................... 352
13.5. POTRAŽIVANJA OD BANAKA ZA PRODAJU NA POTROŠAČKI
KREDIT (136) ...................................................................................................................... 353
13.6. POTRAŽIVANJA OD POSLOVNIH JEDINICA U INOZEMSTVU (137) .............. 354
13.7. OSTALA POSLOVNA POTRAŽIVANJA (138) ............................................................. 354
13.8. VRIJEDNOSNA USKLAĐENJA POTRAŽIVANJA OD ZAPOSLENIH I
OSTALIH POTRAŽIVANJA (139) ................................................................................... 355
14. POTRAŽIVANJA OD DRŽAVE ZA POREZE, PRIREZ, CARINU,
PRISTOJBE I DOPRINOSE (140)
(Dr. sc. Ljerka MARKOTA, prof. vis. šk. i ovl. rač.) ........................................................ 356
14.1. POREZ NA DODANU VRIJEDNOST (140) ................................................................. 356
14.2. POTRAŽIVANJA ZA POREZ I PRIREZ NA DOHODAK IZ PLAĆA I DRUGIH
PRIMANJA (141) ................................................................................................................ 387
14.3. POTRAŽIVANJA ZA VIŠE PLAĆENE DOPRINOSE IZ PLAĆA I
NA PLAĆE (142)
(Lucija TURKOVIĆ JARŽA, dipl. oec. i ovl. rač.) ........................................................... 388
14.4. POTRAŽIVANJA ZA POREZ NA DOBITAK I PO ODBITKU (143) ...................... 389
14.5. POTRAŽIVANJA ZA POSEBNE POREZE I TROŠARINE ......................................... 390
14.6. POTRAŽIVANJA ZA TURISTIČKU ČLANARINU (145) .......................................... 392
14.7. POTRAŽIVANJA ZA CARINU I VIŠE PLAĆENE CARINSKE
PRISTOJBE (147) ................................................................................................................ 392
14.8. POTRAŽIVANJA ZA LOKALNE POREZE (148) ......................................................... 393
14.9. POTRAŽIVANJA ZA OSTALE NESPOMENUTE POREZE, DOPRINOSE,
TAKSE I PRISTOJBE (149) ............................................................................................... 393
15. OSTALA POTRAŽIVANJA OD DRŽAVNIH INSTITUCIJA (15)
(Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.) ........................................... 393
15.1. POTRAŽIVANJA ZA NADOKNADE ZA BOLOVANJE OD HZZO-a (150) .......... 394
15.2. POTRAŽIVANJA OD MIROVINSKOG OSIGURANJA (151) ................................... 401
15.3. POTRAŽIVANJA OD LOKALNE SAMOUPRAVE (152) ........................................... 401
15.4. POTRAŽIVANJA ZA REGRESE, PREMIJE, POTICAJE I DRŽAVNE
POTPORE (153) .................................................................................................................. 402
XIII
15.5. POTRAŽIVANJA OD FONDA ZA OTKUPLJENU AMBALAŽU (154)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 403
15.6. OSTALA POTRAŽIVANJA OD DRŽAVNIH INSTITUCIJA I VRIJEDNOSNO
USKLAĐENJE (155 i 159) ................................................................................................. 406
16. PLAĆENI TROŠKOVI BUDUĆEG RAZDOBLJA I OBRAČUNANI
PRIHODI (19)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 407
16.1. UNAPRIJED PLAĆENI TROŠKOVI (190) ..................................................................... 408
16.2. OBRAČUNANI PRIHODI BUDUĆEG RAZDOBLJA (191) ...................................... 410
16.3. UNAPRIJED PLAĆENI OVISNI TROŠKOVI NABAVE (192) ................................... 412
16.4. TROŠKOVI KAMATA IZ BUDUĆEG RAZDOBLJA (193) ........................................ 413
16.5. UNAPRIJED PLAĆENI TROŠKOVI KONCESIJA, LICENCIJA I DRUGIH
NEMATERIJALNIH PRAVA (194, 195, 196) ................................................................. 414
16.6. OSTALI PLAĆENI TROŠKOVI BUDUĆEG RAZDOBLJA (199) .............................. 414
17. KRATKOROČNE OBVEZE PREMA PODUZETNICIMA UNUTAR GRUPE I
S OSNOVE UDJELA U REZULTATU (20)
(Mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.) .................................................................... 415
17.1. OBVEZE PREMA PODUZETNICIMA UNUTAR GRUPE (200) .............................. 415
17.2. OBVEZE S OSNOVE UDJELA U REZULTATU (201) ................................................ 417
18. KRATKOROČNE FINANCIJSKE OBVEZE (21)
(Dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.) .............................................................. 420
18.1. OBVEZE ZA IZDANE ČEKOVE (210) ........................................................................... 421
18.2. OBVEZA ZA IZDANE MJENICE (211) ......................................................................... 421
18.3. OBVEZE PO KRATKOROČNO IZDANIM VRIJEDNOSNIM
PAPIRIMA (212) ................................................................................................................. 424
18.4. OBVEZE PREMA DRUŠTVIMA POVEZANIM SUDJELUJUĆIM
INTERESOM (213) ............................................................................................................. 425
18.5. OBVEZE S OSNOVE ZAJMOVA, DEPOZITA, JAMČEVINE I SL. (214) ............... 425
18.6. OBVEZE PREMA BANKAMA I DRUGIM FINANCIJSKIM
INSTITUCIJAMA (215) ..................................................................................................... 428
18.7. OBVEZE PREMA IZDAVATELJIMA KREDITNIH KARTICA (216) ....................... 429
18.8. OBVEZE IZ ESKONTNIH POSLOVA (217) .................................................................. 429
18.9. OBVEZE S OSNOVE DUGOTRAJNE IMOVINE NAMIJENJENE
PRODAJI (218) .................................................................................................................... 430
19. KRATKOROČNE OBVEZE PREMA DOBAVLJAČIMA I OBVEZE ZA
PRIMLJENE PREDUJMOVE (22)
(Dr. sc. Đurđica JURIĆ, prof. vis. šk. i ovl. rač.) .............................................................. 431
19.1. OBVEZE PREMA DOBAVLJAČIMA U ZEMLJI (220) ............................................... 431
19.2. DOBAVLJAČI IZ EU i INOZEMSTVA (221) ................................................................ 434
19.3. DOBAVLJAČI FIZIČKE OSOBE (222) ........................................................................... 437
19.4. DOBAVLJAČI KOMUNALNIH USLUGA (223) ........................................................... 438
19.5. OBVEZE PREMA DOBAVLJAČIMA ZA NEFAKTURIRANE A PREUZETE
ISPORUKE ROBE I USLUGA (224) ................................................................................ 438
19.6. OBVEZE ZA PRIMLJENE PREDUJMOVE (225) ......................................................... 438
20. OBVEZE PREMA ZAPOSLENICIMA I OSTALE OBVEZE (23)
(Mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.) .................................................................... 440
20.1. OBVEZE PREMA ZAPOSLENICIMA (230) ................................................................. 440
20.2. KRATKOROČNE OBVEZE IZ NABAVA I POTPORA (231) ..................................... 442
20.3. OBVEZE ZA KAMATE (232) ........................................................................................... 444
20.4. OBVEZE PO OBRAČUNU PRODANIH DOBARA PRIMLJENIH U
KOMISIJU I KONSIGNACIJU (233) ............................................................................... 445
20.5. OBVEZE PREMA OSIGURAVAJUĆIM DRUŠTVIMA (234) .................................... 446
XIV
20.6. OBVEZE IZ POSLOVANJA U SLOBODNOJ ZONI (235) .......................................... 447
20.7. OBVEZE IZ VANJSKOTRGOVAČKOG POSLOVANJA (236) ................................... 447
20.8. OBVEZE PREMA POSLOVNIM JEDINICAMA U INOZEMSTVU (237) ............. 450
20.9. OBVEZE IZ STJECANJA UDJELA (238) ....................................................................... 450
20.10. OSTALE KRATKOROČNE OBVEZE (239) ................................................................... 451
21. KRATKOROČNE OBVEZE ZA POREZE, DOPRINOSE I DRUGE
PRISTOJBE (24)
(Dr. sc. Ljerka MARKOTA, prof. vis. šk. i ovl. rač.) ........................................................ 453
21.1. OBVEZE ZA POREZ NA DODANU VRIJEDNOST (240) ......................................... 453
21.2. OBVEZE ZA POREZ I PRIREZ NA DOHODAK (241) .............................................. 488
21.3. OBVEZE ZA DOPRINOSE ZA OSIGURANJA (242) .................................................. 489
21.4. OBVEZE ZA POREZ NA DOBITAK, DOHODAK OD KAPITALA I POREZ
PO ODBITKU (243) (Mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.) .............................. 489
21.5. OBVEZE ZA TROŠARINE, POSEBNE POREZE I DRUGE POREZE
DRŽAVI (244) ...................................................................................................................... 494
21.6. OBVEZE ZA OSTALE DOPRINOSE I ČLANARINE (245, 246 i dio 249) .............. 511
21.7. OBVEZE ZA CARINU I CARINSKE PRISTOJBE (247) ............................................. 511
21.8. OBVEZE ZA ŽUPANIJSKE I OPĆINSKE (GRADSKE)
POREZE (248) ..................................................................................................................... 511
21.9. OSTALE OBVEZE ZA JAVNA DAVANJA (249) ........................................................... 513
21.10. OBVEZE ZA NAKNADE ZA AMBALAŽU
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 514
22. DUGOROČNE OBVEZE (25)
(Mr. sc. Anja BOŽINA, dipl. oec. i ovl. rač.) .................................................................... 516
22.1. OBVEZE PREMA POVEZANIM PODUZETNICIMA (250) ..................................... 517
22.2. OBVEZE ZA ZAJMOVE, DEPOZITE I SLIČNO (251) ............................................... 518
22.3. OBVEZE PREMA BANKAMA I DRUGIM FINANCIJSKIM
INSTITUCIJAMA (252) ..................................................................................................... 520
22.4. DUGOROČNE OBVEZE IZ FINANCIJSKOG LIZINGA – NAJMA (253) ............. 521
22.5. DUGOROČNE OBVEZE ZA PREDUJMOVE (254) .................................................... 522
22.6. OBVEZE PREMA DOBAVLJAČIMA (255) ................................................................... 523
22.7. OBVEZE PO VRIJEDNOSNIM PAPIRIMA (256) ........................................................ 524
22.8. OBVEZE PREMA DRŽAVI (258) .................................................................................... 525
22.9. OSTALE DUGOROČNE OBVEZE (259) ....................................................................... 525
23. ODGOĐENI POREZI (26)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 526
23.1. ODGOĐENA POREZNA OBVEZA (260) ..................................................................... 526
23.2. KNJIŽENJE ODGOĐENE POREZNE OBVEZE ........................................................... 526
24. DUGOROČNA REZERVIRANJA ZA RIZIKE I TROŠKOVE (28)
(Dr. sc. Vlado BRKANIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač. i ovl. rev.) ........................................... 532
24.1. RAZLIKOVANJE POREZNO PRIZNATIH I RAČUNOVODSTVENIH
REZERVIRANJA ................................................................................................................. 532
24.2. KNJIŽENJE NA RAČUNIMA DUGOROČNIH REZERVIRANJA ........................... 533
24.3. UKIDANJE DUGOROČNIH REZERVIRANJA ZBOG PRESTANKA RIZIKA ...... 537
25. ODGOĐENO PLAĆANJE TROŠKOVA I PRIHOD BUDUĆEG
RAZDOBLJA (29)
(Dr. sc. Tamara CIRKVENI FILIPOVIĆ, prof. vis. šk., ovl. rač.) .................................. 540
25.1. ODGOĐENO PLAĆANJE TROŠKOVA (290) ............................................................... 540
25.2. OBRAČUNANI TROŠKOVI KORIŠTENIH PRAVA (291) ......................................... 542
25.3. OBRAČUNANI TROŠKOVI KUPNJE ROBE (292) ..................................................... 543
25.4. OBRAČUNANI PRIHODI BUDUĆEG RAZDOBLJA (293) ...................................... 544
25.5. ODGOĐENO PRIZNAVANJE PRIHODA IZ DRŽAVNIH POTPORA (294) ......... 546
XV
25.6. ODGOĐENO PRIZNAVANJE PRIHODA (295) ........................................................... 549
25.7. ODGOĐENI PRIHOD ZA NEFAKTURIRANE ISPORUKE (296) ........................... 551
25.8. NEREALIZIRANI DOBITCI IZ FINANCIJSKE IMOVINE (297) ............................. 552
25.9. OSTALA PASIVNA VREMENSKA RAZGRANIČENJA (299) ................................... 552
26. OBRAČUN TROŠKOVA NABAVE ZALIHA (30)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 553
26.1. TROŠKOVI NABAVE ZALIHA SIROVINA I MATERIJALA, REZERVNIH
DIJELOVA, SITNOG INVENTARA, AUTOGUMA I AMBALAŽE .......................... 553
26.2. OBRAČUN I KNJIŽENJE TROŠKOVA NABAVE ZALIHA MATERIJALA ............ 554
27. SIROVINE I MATERIJAL NA ZALIHI (31)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 563
27.1. SIROVINE I MATERIJAL U SKLADIŠTU (310) .......................................................... 563
27.2. MATERIJAL U DORADI, OBRADI I MANIPULACIJI (311) ................................... 568
28. ZALIHE REZERVNIH DIJELOVA (32)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 575
29. ZALIHE SITNOG INVENTARA (35 i 36) I PREDUJMOVI DOBAVLJAČIMA
ZALIHA (37)
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 576
29.1. NABAVA I POTROŠAK SITNOG INVENTARA .......................................................... 576
29.2. ZALIHE AMBALAŽE ........................................................................................................ 579
29.3. AUTOGUME NA ZALIHI I U UPORABI ..................................................................... 587
29.4. PREDUJMOVI DOBAVLJAČIMA SIROVINA I MATERIJALA, REZERVNIH
DIJELOVA, SITNOG INVENTARA I AUTOGUMA (37) .......................................... 589
30. METODE OBRAČUNA UTROŠKA ZALIHA SIROVINA I MATERIJALA,
REZERVNIH DIJELOVA I SITNOG INVENTARA
(Jasna VUK, dipl. oec. i ovl. rač.) ....................................................................................... 591
30.1. TEHNIKE MJERENJA TROŠKA I METODE TROŠKOVA KOJE SE PREMA
HSFI-ju 10 i MRS-u 2 PRIMJENJUJU PRI OBRAČUNU UTROŠKA ZALIHA ..... 591
30.2. METODA STANDARDNOG TROŠKA .......................................................................... 592
30.3. FIFO METODA OBRAČUNA UTROŠKA ZALIHA .................................................... 593
30.4. OBRAČUN ZALIHA PREMA METODI PROSJEČNOG PONDERIRANOG
TROŠKA ............................................................................................................................... 594
31. TROŠKOVI SIROVINA I MATERIJALA (40)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 595
31.1. OPĆI PRISTUP TROŠKOVIMA ...................................................................................... 595
31.2. PRIMJER KNJIŽENJA TROŠKOVA NA RAČUNIMA SKUPINE 40 ....................... 599
31.3. MATERIJALNI TROŠKOVI ADMINISTRACIJE, UPRAVE I PRODAJE (401) ...... 602
31.4. MATERIJALNI TROŠKOVI ISTRAŽIVANJA I RAZVOJA (402) .............................. 604
31.5. TROŠKOVI AMBALAŽE (403) ........................................................................................ 606
31.6. TROŠKOVI SITNOG INVENTARA, OTPISA AMBALAŽE I
AUTOGUMA (404) ............................................................................................................ 607
31.7. KNJIŽENJE RADNE ODJEĆE I OBUĆE (4005 i 4015) TE TOPLIH I HLADNIH
NAPITAKA ........................................................................................................................... 609
31.8. POTROŠENI REZERVNI DIJELOVI I MATERIJAL ZA ODRŽAVANJE (405) ...... 613
31.9. POTROŠENA ENERGIJA U PROIZVODNJI DOBARA I USLUGA (406) .............. 622
31.10. POTROŠENA ENERGIJA U ADMINISTRACIJI, UPRAVI I
PRODAJI (407) .................................................................................................................... 623
31.11. ODSTUPANJE OD STANDARDNOG TROŠKA (409) ............................................... 626
32. OSTALI VANJSKI TROŠKOVI − TROŠKOVI USLUGA (41)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 627
32.1. USLUGE TELEFONA, PRIJEVOZA I SL. (410) ............................................................ 627
XVI
32.2. VANJSKE USLUGE NA IZRADI I PRODAJI DOBARA I USLUGA (411) .............. 630
32.3. USLUGE ODRŽAVANJA I ZAŠTITE − SERVISNE USLUGE (412) ......................... 633
32.4. USLUGE REGISTRACIJE PRIJEVOZNIH SREDSTAVA I TROŠKOVI
DOZVOLA (413) ................................................................................................................. 641
32.5. USLUGE ZAKUPA − LIZINGA (414) ............................................................................ 643
32.6. USLUGE PROMIDŽBE, SPONZORSTVA I TROŠKOVI SAJMOVA (415) ............. 649
32.7. INTELEKTUALNE I OSOBNE USLUGE (416) ............................................................. 654
32.8. KOMUNALNE USLUGE (417) ......................................................................................... 666
32.9. USLUGE REPREZENTACIJE – UGOŠĆIVANJA (418) ............................................... 668
32.10. TROŠKOVI OSTALIH VANJSKIH USLUGA (419) ...................................................... 670
33. TROŠKOVI OSOBLJA (42)
(Lucija TURKOVIĆ JARŽA, dipl. oec. i ovl. rač.) ........................................................... 672
33.1. OBRAČUN PLAĆA ............................................................................................................ 673
33.2. OBRAČUN PLAĆA U NARAVI ...................................................................................... 681
33.3. OBRAČUN I KNJIŽENJE TRINAESTE PLAĆE ........................................................... 691
34. TROŠKOVI AMORTIZACIJE (43)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 694
34.1. REGULATORNI OKVIR KOJI UREĐUJE OBRAČUN AMORTIZACIJE ............... 694
34.2. IMOVINA KOJA PODLIJEŽE AMORTIZACIJI ........................................................... 695
34.3. PREDMETI DUGOTRAJNE IMOVINE KOJI SE MOGU JEDNOKRATNO
OTPISATI ............................................................................................................................. 696
34.4. ODREĐIVANJE KORISNOG VIJEKA TRAJANJA DUGOTRAJNE
IMOVINE ............................................................................................................................. 696
34.5. AMORTIZIRANJE PREMA POREZNO DOPUSTIVOM VIJEKU UPORABE −
PROPISANE STOPE ........................................................................................................... 697
34.6. METODE AMORTIZACIJE DUGOTRAJNE IMOVINE ............................................ 699
34.7. OSNOVICA ZA OBRAČUN AMORTIZACIJE ............................................................. 703
34.8. POČETAK I ZAVRŠETAK OBRAČUNA AMORTIZACIJE ....................................... 704
34.9. KNJIŽENJE OBRAČUNANOG TROŠKA AMORTIZACIJE ...................................... 706
34.10. OBRAČUN I KNJIŽENJE AMORTIZACIJE REVALORIZIRANE DUGOTRAJNE
IMOVINE (434) ................................................................................................................... 707
34.11. AMORTIZACIJA IZNAD POREZNO DOPUŠTENE − AMORTIZACIJA
AUTOMOBILA .................................................................................................................... 710
34.12. POSEBNOSTI U OBRAČUNU AMORTIZACIJE ......................................................... 713
35. TROŠKOVI VRIJEDNOSNOG USKLAĐENJA DUGOTRAJNE I
KRATKOTRAJNE IMOVINE (44)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 716
35.1. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE DUGOTRAJNE MATERIJALNE I
NEMATERIJALNE IMOVINE (440) ............................................................................... 717
35.2. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE DUGOTRAJNIH POTRAŽIVANJA (442) ........... 721
35.3. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE KRATKOTRAJNIH POTRAŽIVANJA (445) ....... 722
35.4. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE ZALIHA (446) ........................................................... 726
35.5. VRIJEDNOSNO USKLAĐENJE DANIH PREDUJMOVA ZA ZALIHE (447) ........ 727
36. REZERVIRANJA (45)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 728
36.1. TROŠKOVI DUGOROČNOG REZERVIRANJA ZA OTPREMNINE (450) ........... 729
36.2. TROŠKOVI REZERVIRANJA ZA MIROVINE I SLIČNE TROŠKOVE −
OBVEZE (450) ..................................................................................................................... 731
36.3. TROŠKOVI REZERVIRANJA ZA NEISKORIŠTENI GODIŠNJI
ODMOR (4502) ................................................................................................................... 731
36.4. TROŠKOVI DUGOROČNOG REZERVIRANJA ZA GUBITKE PO
ZAPOČETIM SUDSKIM SPOROVIMA (452) .............................................................. 732
XVII
36.5. TROŠKOVI DUGOROČNOG REZERVIRANJA ZA OBNOVU PRIRODNOG
BOGATSTVA (453) ............................................................................................................ 733
36.6. TROŠKOVI DUGOROČNOG REZERVIRANJA ZA RIZIKE U JAMSTVENOM
(GARANCIJSKOM) ROKU (454) .................................................................................... 733
36.7. TROŠKOVI DUGOROČNOG REZERVIRANJA ZA RESTRUKTURIRANJE
DRUŠTVA (455) .................................................................................................................. 736
36.8. TROŠKOVI REZERVIRANJA ZA ŠTETNE UGOVORE (456) .................................. 737
36.9. TROŠKOVI OSTALIH DUGOROČNIH REZERVIRANJA ZA TROŠKOVE I
RIZIKE (457) ........................................................................................................................ 738
37. OSTALI TROŠKOVI POSLOVANJA (46)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 739
37.1. DNEVNICE ZA POSLOVNA (SLUŽBENA) PUTOVANJA I PUTNI
TROŠKOVI (460) ................................................................................................................ 739
37.2. NADOKNADA TROŠKOVA ZAPOSLENIMA, DAROVI I POTPORE (461) ......... 755
37.3. NADOKNADE ČLANOVIMA UPRAVE DRUŠTVA (462) ........................................ 765
37.4. TROŠKOVI REPREZENTACIJE I PROMIDŽBE (463) ............................................... 766
37.5. PREMIJE OSIGURANJA (464) ......................................................................................... 774
37.6. BANKOVNE USLUGE I TROŠKOVI PLATNOG PROMETA (465) ........................ 776
37.7. DOPRINOSI, ČLANARINE I SLIČNA DAVANJA (466) ............................................. 778
37.8. POREZI KOJI NE OVISE O DOBITKU I PRISTOJBE (467) ..................................... 781
37.9. TROŠKOVI PRAVA KORIŠTENJA (468) ....................................................................... 784
37.10. OSTALI TROŠKOVI POSLOVANJA − NEMATERIJALNI (469) .............................. 785
38. FINANCIJSKI RASHODI (47)
(Dr. sc. Šime GUZIĆ, viši predavač, ovl. rač.) .................................................................. 792
38.1. KAMATA IZ ODNOSA S POVEZANIM DRUŠTVIMA UNUTAR
GRUPE (470) ........................................................................................................................ 793
38.2. TEČAJNE RAZLIKE IZ ODNOSA S PODUZETNICIMA UNUTAR
GRUPE (471) ........................................................................................................................ 796
38.3. OSTALI TROŠKOVI IZ FINANCIJSKIH TRANSAKCIJA IZ ODNOSA S
DRUŠTVIMA UNUTAR GRUPE (472) .......................................................................... 797
38.4. KAMATA IZ ODNOSA S NEPOVEZANIM DRUŠTVIMA (473) ............................ 797
38.5. ZATEZNE KAMATE (474) ............................................................................................... 804
38.6. TEČAJNE RAZLIKE IZ ODNOSA S NEPOVEZANIM
PODUZETNICIMA (475) ................................................................................................. 809
38.7. GUBITCI IZ ULAGANJA U DIONICE, UDJELE, OBVEZNICE I DRUGE
VRIJEDNOSNE PAPIRE (476) ......................................................................................... 811
38.8. TROŠKOVI DISKONTA I NAGODBI (477) .................................................................. 812
38.9. NEREALIZIRANI GUBITCI (RASHODI) FINANCIJS